Βικιλεξικό:Βιβλιοθήκη (μεσαιωνικά ελληνικά)

Από Βικιλεξικό
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Βικιλεξικό:Βιβλιοθήκη >> αρχαία ελληνικά :: μεσαιωνικά ελληνικά :: νέα ελληνικά :: συντομογραφίες

Εισαγωγή[επεξεργασία]

Εδώ, υπάρχει Κατάλογος των πηγών και προτύπων που χρειάζονται οι συντάκτες για συγγραφείς, κείμενα, μελέτες για τα μεσαιωνικά ελληνικά.
Πηγή για τις εκδόσεις και τις συντομογραφίες: #LBG, #Κριαράς
Τα λήμματα, οι μορφές, οι κλιτικοί τύποι καταγράφονται όπως υπάρχουν σε συγκεκριμένα παραθέματα (με παραπομπή)

Προσπαθούμε να σημειώνεται ο αιώνας ή η περίοδος για κάθε λέξη, για κάθε τύπο:

  •  600-1100 (Μεσ1) πρώιμη περίοδος
  • 1100-1453 (Μεσ2)
  • 1453-1669 (Μεσ3) μεταβυζαντινή περίοδος ή πρώιμα νεοελληνικά. κρητική λογοτεχνία

Κατηγορία:Μεσαιωνικά ελληνικά - κωδικός gkm

Βιβλία[επεξεργασία]

{{R:Browning}} Browning, Robert (Μπράουνινγκ, Ρόμπερτ) 1969. Η ελληνική γλώσσα μεσαιωνική και νέα. Μετάφραση από τα αγγλικά: Δημήτρης Σωτηρόπουλος. Αθήνα: εκδ. Δημ. Ν. Παπαδήμας, 1972. (Medieval and Modern Greek, London: Hutchinson and Co. Ltd, 1969.)
  Κριαράς, Εμμανουήλ (επιμ.), Βυζαντινά ιπποτικά μυθιστορήματα [Βασική Βιβλιοθήκη, 2], Αετός, Αθήνα 1955

Λεξικά[επεξεργασία]

και

   
{{Π:Δημητράκος 1964}} Δημητράκος, Δημήτριος Β. (1964). Μέγα λεξικόν ὅλης τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσης. Αθήνα: Ελληνική Παιδεία. 
Σήμανση μεσαιωνικών με μσν.
{{Π:Πάπυρος}} Πάπυρος–Λαρούς–Μπριτάννικα: Λεξικό της ελληνικής γλώσσας, αρχαίας - μεσαιωνικής - νέας, ερμηνευτικό - ετυμολογικό. Αθήνα: Πάπυρος, 1981‑1994, έκδοση: 2013.
Σήμανση μεσαιωνικών με κεφαλαίο Μ

Διαδίκτυο[επεξεργασία]

   
{{Π:Δημώδης Μεσ}} Δημώδης Γραμματεία στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, 2015. Από τον Διγενή Ακρίτη (12ος αιώνας) έως την πτώση της Κρήτης (1669)
  • Συγγραφείς, κείμενα με εξαιρετικά σχόλια, γλωσσάρι, εισαγωγές και βιβλιογραφία
{{Π:Κριαράς Μεσ2}} Κριαράς, Εμμανουήλ. Λεξικό της Μεσαιωνικής Ελληνικής Δημώδους Γραμματείας (1100-1669). Τόμοι Α'-ΙΗ'. (Τόμοι ΙΕ'-ΙΗ' επιμ. Ιωάννης Ν. Καζάζης).   Άπαντα Εμμανουήλ Κριαρά στην Πύλη για την ελληνική γλώσσα, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. 
{{Π:Κριαράς Μεσ}} «α» - Επιτομή του Λεξικού Κριαρά της Μεσαιωνικής Ελληνικής Δημώδους Γραμματείας (1100-1669) [μονοτονικό σύστημα]. greek‑language.gr - η Πύλη για την ελληνική γλώσσα (του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας). 
{{R:LBG}} Trapp, Erich, et al. (1994–2007) Lexikon zur byzantinischen Gräzität besonders des 9.-12. Jahrhunderts (Λεξικό της Βυζαντινής Ελληνικής, ιδίως για τον 9ο-12ο αιώνα), Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften (Έκδοση της Αυστριακής Ακαδημίας Επιστημών)
  • Λεξικό σε πολυτονική γραφή. Καλύπτει την περίοδο πριν απ' αυτή του Λεξικού Κριαρά.
  • Abbreviations@LBG

Διαλεκτικά[επεξεργασία]

κυπριακά[επεξεργασία]

κυπριακά κείμενα:

μεσαιωνικά κυπριακά
Άνθ.χαρ. (κυπρ.) Άνθος των χαρίτων - Φιορ δε βερτού. (κυπριακή παραλλαγή), E. Kακουλίδη-Πάνου - K.Δ. Πηδώνια. Λευκωσία: 1994.
Ασσίζ. Ασσίζαι του Βασιλείου των Ιεροσολύμων και της Κύπρου (14.αι.)
Τύπος: νομικά κείμενα, μετάφραση από τα γαλλικά
Βουστ. Βουστρωνίου. Χρονογραφία (15.αι.) Πηγές Κριαρά
Δαμασκ.,Λόγ. κεκοιμ. Π.Γ. Νικολόπουλος, Ιωάννου του Δαμασκηνού(;), Περί των εν (μετάφρ.) πίστει κεκοιμημένων μετάφρασις εις την κυπριακήν διάλε­κτον. Λευκωσία: 2000.
Διάτ.Kυπρ. Διάταξις Κυπρία. Σάθας, MB Ϛ´ 501-13
Κυπρ.Ερωτ. Κυπριακά ερωτικά ποιήματα 1546-1570 Πηγές Κριαρά
#Mαχ. Λεόντιος Mαχαιράς. Eξήγησις της γλυκείας χώρας Kύπρου …. R.M. Dawkins. Oξφόρδη: 1932. (ανατ. Αμμόχωστος 1968 Πηγές Κριαρά
Nεκρολ. Kυπριακό νεκρολόγιο, J. Darrouzès, Κυπρ. Σπ. 15 (1951) 25-62 (=Littérature et histoire des textes byzantins, Λονδίνο, Variorum Reprints, 1972, XIII)

Συγγραφείς[επεξεργασία]

Ανώνυμος[επεξεργασία]

Ανώνυμος, Βελ. Διήγησις Βελισαρίου (c.1390-1399) 14ος αι. / Μεσ2 (Πηγές Κριαρά) είδος:πεζό
  • 1) Διήγ. Βελ. χ = Διήγησις Βελισαρίου, χειρόγραφο. Διήγησις ωραιοτάτη του θαυμαστού εκείνου ανδρός του λεγομένου Βελισαρίου (μέσα 15ου αιώνα)
    ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ: Διήγησις Βελισαρίου - {{Π:Δημώδης Μεσ}}
  • 2) Γεωργηλ., Βελ. Λ = διασκευή από: Εμμανουήλ Λιμενίτης ή Γεωργηλάς, Ιστορική εξήγησις περί Βελισαρίου (λίγο μετά τον Ιούνιο του 1500, σύμφωνα με τους εκδότες W. F. Bakker-A. F. van Gemert)
  • 3) Ριμ. Βελ. ρ = νεότερη διασκευή Ριμάδα περί Βελισαρίου ή Διήγησις εις τας πράξεις του περιβοήτου στρατηγού των Ρωμαίων μεγάλου Βελισαρίου
    ※στο Βικιλεξικό: → Βελισάρης
Ανώνυμος, Διγ. Διγενής Ακρίτης / Έπος του Διγενή Ακρίτη 12ος αι. / Μεσ2 (Πηγές Κριαρά) είδος:έμμετρο έπος
  • έξι παραλλαγές - το αρχικό κείμενο δεν έχει σωθεί
  • 1) Gr. χφ Grottarerata (Κρυπτοφέρη) (14ος αιώνας)
  • 2) T. χφ Τραπεζούντας (16ος αιώνας)
  • 3) Α. χφ Άνδρου-Αθηνών (16ος αιώνας, αρχές 17ου)
    ※στο Βικιλεξικό: → λέσι, χαμηλῶς
  • 4) Esc. Escorialiensis (16ος αιώνας ή β' μισό του 15ου)
    ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ: Διγενής Ακρίτης - {{Π:Δημώδης Μεσ}}
  • 5) Διγ. Άνδρ. (διασκευή, Άνδρος) (17ος αιώνας)
  • 6) o (Οξφόρδη, διασκευή Ιγνάτιου Πετρίτση) (17ος αιώνας)
Ανώνυμος, Καλλίμ. Καλλίμαχος και Χρυσορρόη 14ος αι. / Μεσ2 (Πηγές Κριαρά) είδος: έμμετρη μυθιστορία
  • πιθανός συγγραφέας του κειμένου είναι ο Ανδρόνικος Κομνηνός Βρανάς Άγγελος Παλαιολόγος, ανιψιός του αυτοκράτορα Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγου
  • χφ Scaligeranus 55 (Leiden) (αρχές 16ου αιώνα)
Ανώνυμος, Λίβ. Λίβιστρος και Ροδάμνη 13ος‑15ος αι. / Μεσ2 (Πηγές Κριαρά) είδος: έμμετρη μυθιστορία.
  • διασκευή α
  • διασκευή Εσκοριάλ (E) Esc(orialensis) Ψ IV 22 (15.αι.)
    ※στο Βικιλεξικό: → ἐγκαλλωπίζω
  • διασκευή Βατικανού (V) Vaticanus 2391. Διασώζει το πλήρες κείμενο.
  • κώδικας N(eapolitanus) ※στο Βικιλεξικό: → ἐρημότοπος
Ανώνυμος, Προδρ. Προδρομικά / Πτωχοπρόδρομος 12ος αι., β' μισό / Μεσ2 (Πηγές Κριαρά) είδος: 4 επαιτικά ποίηματα
Aποδίδονταν στον γνωστό λόγιο της αυλής των Κομνηνών Θεόδωρο Πρόδρομο αλλά αμφισβητείται. Γραμμένα στην Κωνσταντινούπολη.
Ποιήματα (3ο και 4ο με τη σειρά όπως στην έκδοση Eideneier. Στην έκδοση Hesseling-Pernot, το 4ο είναι 3ο)
  • 1. Του Προδρόμου κυρού Θεοδώρου προς τον βασιλέα Μαυροϊωάννην
  • 2. Του αυτού εις τον σεβαστοκράτορα
  • 3. Στίχοι Θεοδώρου του Πτωχοπροδρόμου προς τον βασιλέα κυρ Μανουήλ
  • 4. Έτεροι στίχοι Ιλαρίωνος μοναχού του Πτωχοπροδρόμου …,
Εκδόσεις
  • Eideneier, Hans (επιμ.) (2012) Πτωχοπρόδρομος, κριτική έκδοση, με σχέδια του Αλέκου Φασιανού, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2012. (μετάφραση από τα γερμανικά)
    Eideneier, Hans. (Ed.) (1991) Ptochoprodromos. Einfrührung, kritische Ausgabe, deutsche Übersetzung, Glossar, Romiosini, Köln 1991. (γερμανικά)
    ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ: Πτωχοπρόδρομος - - {{Π:Δημώδης Μεσ}}
  • Hesseling, D.C. -Pernot, H. (1968) Poèmes prodromiques en grec vulgaire, Wiesbaden. (γαλλικά)
※στο Βικιλεξικό: → κουτρούβιν
Ανώνυμος, Φλώρ. Φλώριος και Πατζιαφλόρα 13ος‑15ος αι. / Μεσ2 (Πηγές Κριαρά) είδος: έμμετρη μυθιστορία.

Α...Ω[επεξεργασία]

Διγενής - βλ. Βασίλειος Διγενής Ακρίτης, Ανωνύμου

Κομνηνή, Άννα (1083‑1153) [Comn.] / [Κομν.] 11ος αι. / Μεσ2 γλώσσα:αττικίζουσα
Κορνάρος, Βιτσέντσος (1553‑1613?14?) [Korn.] / [Κορν.] 16ος‑17ος αι. / Μεσ3 (Πηγές Κριαρά)
  • Erotok. = Ερωτόκριτος. (terminus ante quem 1645) είδος: έμμετρη μυθιστορία.
    • χφ X: British Museum, Harleian Collection 5644
    • ΕΚΔΟΣΗ: Αλεξίου, Στ. Ερωτόκριτος. Κριτική έκδοση. Εισαγωγή, σημειώσεις, γλωσσάριο [Ερμής, Φιλολογική Βιβλιοθήκη 3], Αθήνα 1980 (ανατύπωση: Εστία, Νέα Ελληνική Βιβλιοθήκη, Αθήνα 2002)
    • ΕΚΔΟΣΗ πρώτου χφ: Σαββίδης, Γ. Π. (επιμ.), Ποίημα ερωτικόν λεγόμενον Ερωτόκριτος, Ερμής, Αθήνα 1998 [επεξεργασία της πρώτης έκδοσης του 1713].
      ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ: Ερωτόκριτος - Δημώδης Γραμματεία στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, 2015. Από τον Διγενή Ακρίτη (12ος αιώνας) έως την πτώση της Κρήτης (1669)
  • Avr. = Η θυσία του Αβραάμ.

Κωνσταντίνος - βλ. #Πορφυρογέννητος

Μαχαιράς, Λεόντιος. [Mach.] / [Μαχ.] 13ος αι. / Μεσ2 Πηγές Κριαρά είδος:πεζό
Πορφυρογέννητος (Κωνσταντίνος) [Porphyrog.] / [Πορφυρογ.] 10ος αι. / Μεσ1 είδος:πεζό
Προκόπιος ὁ Καισαρεύς (ιστορικός) [Prok.] / [Προκ.] 6ος αι. / Μεσ1 είδος:πεζό, γλώσσα:ελληνιστική κοινή
  • Procopius Caesariensis Historicus. Περίοδος: Ιουστινιανός.
  • Aed. = de Aedificiis / Περὶ Κτισμάτων
  • Arc. = Historia Arcana / Ἀπόκρυφη Ἱστορία
  • Ὑπὲρ τῶν Πολέμων Λόγοι. Goth. = de Bello Gothico // Pers. = de Bello Persico // Vand. = de Bello Vandalico

ΕΚΔΟΣΕΙΣ

  • Ed. J. Haury, Leipzig (T.) 1905-13.
Συναδινός ή παπα-Συναδινός (10601‑?) [Synad.] / [Συναδ.] 17ος αι. / Μεσ3 είδος: χρονικό
  • Xρονικό των Σερρών
    • ΕΚΔΟΣΗ: Συναδινός, ιερεύς και σακελλάριος Σερρών, Xρονικό των Σερρών - Διδαχές, Τ.A. Kαραναστάσης (έκδ. προσεχής)· πβ. εκδ. Γ. Καφταντζής, Σέρρες 1989 και P. Odorico, χ.τ. 1996
      ※στο Βικιλεξικό: → μπρέ
    • ΕΚΔΟΣΗ: Paolo Odorico (επιμ.), Conseils et mémoires de Synadinos, prêtre de Serrès en Macédoine (XVIIe siecle), Editions de l’ Association “Pierre Belon”, Παρίσι 1996
      ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ: Χρονικό των Σερρών - Δημώδης Γραμματεία στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, 2015. Από τον Διγενή Ακρίτη (12ος αιώνας) έως την πτώση της Κρήτης (1669)