πάτος

Νέα ελληνικά (el)

↓ πτώσεις	ενικός		πληθυντικός
ονομαστική	ο	πάτος	οι	πάτοι
γενική	του	πάτου	των	πάτων
αιτιατική	τον	πάτο	τους	πάτους
κλητική		πάτε		πάτοι
Κατηγορία όπως «δρόμος» - Παράρτημα:Ουσιαστικά

Ετυμολογία

πάτος < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική πάτος (πατημένος δρόμος)

Προφορά

ΔΦΑ : /ˈpa.tos/

τυπογραφικός συλλαβισμός : πά‐τος

Ουσιαστικό

πάτος αρσενικό

1. ο πυθμένας, ο βυθός
2. (μεταφορικά) η πλήρης αποτυχία

     Είμαι μεγάλος πάτος στα μαθηματικά, ο χειρότερος στην τάξη.

3. ο πρωκτός, ο πισινός, ο κώλος
4. (υπόδηση) ένα πρόσθετο κομμάτι από μαλακό υλικό που προστίθεται ανάμεσα στο πέλμα και το παπούτσι

     Τα παπούτσια μου είναι ένα νούμερο μεγαλύτερο. Θα βάλω μέσα έναν πάτο για να μου έρθουν καλύτερα.

Εκφράσεις

• από την κορυφή έως τον πάτο
• άσπρο πάτο!
• μου βγαίνει ο πάτος, βγάζω τον πάτο
• μου 'φυγε ο πάτος
• πιάνω πάτο

Συγγενικά

• ξεπάτωμα
• ξεπατώνω, ξεπατώνομαι
• -πατος Νεοελληνικές λέξεις με επίθημα -πατος στο Βικιλεξικό
• πάτωμα & σύνθετα
• πατώνω, πατώνομαι

→ και δείτε τη λέξη πατάω / πατώ

Μεταφράσεις

    ο πυθμένας

αγγλικά : bottom (en) γαλλικά : fond (fr) γερμανικά : Boden (de) ρουμανικά : fund (ro)

    πάτος παπουτσιού

αγγλικά : insert (en), insole (en) γερμανικά : Sohle (de) γαλλικά : semelle (fr)

    χαμηλότατη, κατώτατη ή χείριστη θέση

αγγλικά : rock bottom (en) γαλλικά : fond (fr)

Πηγές

• πάτος - Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής (1998) του Ιδρύματος Μανόλη Τριανταφυλλίδη (συντομογραφίες-σύμβολα. Ετυμολογίες: Ευάγγελος Πετρούνιας). Η Πύλη για την ελληνική γλώσσα, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας

---

Αρχαία ελληνικά (grc)

Ετυμολογία

πάτος < θέμα όπως και στο πατέω, άγνωστης ετυμολογίας → και δείτε  πάτος στο αγγλικό Βικιλεξικό

Ουσιαστικό

πάτος, -ου αρσενικό

↓ πτώσεις	ενικός		πληθυντικός
	πᾰτο-
ονομαστική	ὁ	πάτος	οἱ	πάτοι
γενική	τοῦ	πάτου	τῶν	πάτων
δοτική	τῷ	πάτῳ	τοῖς	πάτοις
αιτιατική	τὸν	πάτον	τοὺς	πάτους
κλητική ὦ!		πάτε		πάτοι
	δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ	τὼ		πάτω
γεν-δοτ	τοῖν		πάτοιν
2η κλίση, Κατηγορία 'δρόμος' όπως «δρόμος» - Παράρτημα:Ουσιαστικά

1. ο δρόμος που έχει πατηθεί, η πεπατημένη οδός
   • (μεταφορικά) αυτό που γίνεται συνήθως, η πεπατημένη
2. αυτό που κάποιος αποπατεί, το αποπάτημα, η κοπριά, η ακαθαρσία
3. απορρίμματα, σκουπίδια
4. (ελληνιστική σημασία) το δάπεδο, το πάτωμα

Εκφράσεις

• τὰ ἔξω πάτου ὀνόματα

Συγγενικά

• → δείτε τη λέξη πατέω

Ουσιαστικό

πάτος, -ους/-εος ουδέτερο

↓ πτώσεις	ενικός		πληθυντικός
	πᾰτεσ-
ονομαστική	τὸ	πάτος	τὰ	πάτη - πάτεᾰ
γενική	τοῦ	πάτους - πάτεος	τῶν	πατῶν - πατέων
δοτική	τῷ	πάτει - πάτεῐ̈	τοῖς	πάτεσῐ(ν)
αιτιατική	τὸ	πάτος	τὰ	πάτη - πάτεα
κλητική ὦ!		πάτος		πάτη - πάτεα
	δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ	τὼ		πάτει - πάτεε
γεν-δοτ	τοῖν		πατοῖν - πατέοιν
3η κλίση, Κατηγορία 'βέλος' όπως «βέλος» - Παράρτημα:Ουσιαστικά

• (ενδυμασία) πέπλος της Ἥρας

Πηγές

• πάτος - Επιτομή του Λεξικού Λίντελ-Σκοτ, Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας (Επιτομή του Μεγάλου Λεξικού, εκδ. Πελεκάνος, 2007), Ψηφίδες στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, 2012
• πάτος - ΛΟΓΕΙΟΝ (αγγλικά, από το 2011) Λεξικά για την αρχαία ελληνική και λατινική γλώσσα (στα αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, κ.λπ.) Πανεπιστήμιο του Σικάγου.
• ⌘ Ἡσύχιος, Γλῶσσαι, Π

  πάτος: ἡ πεπατημένη καὶ λεωφόρος ὁδός - καὶ κόπρος