τύπος
Νέα ελληνικά (el)
[επεξεργασία]| ↓ πτώσεις | ενικός | πληθυντικός | ||
|---|---|---|---|---|
| ονομαστική | ο | τύπος | οι | τύποι |
| γενική | του | τύπου | των | τύπων |
| αιτιατική | τον | τύπο | τους | τύπους |
| κλητική | τύπε | τύποι | ||
| Κατηγορία όπως «δρόμος» - Παράρτημα:Ουσιαστικά | ||||
Ετυμολογία
[επεξεργασία]
- τύπος < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική τύπος (αποτύπωμα σφραγίδας) < τύπτω < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *(s)teu-p- (χτυπώ)
- για μεταφορικές σημασίες < λόγιο ενδογενές δάνειο: γαλλική type < λατινική typus < αρχαία ελληνική τύπος
- για τη γραμματική < ελληνιστική σημασία
- για τα έντυπα < (σημασιολογικό δάνειο) γαλλική presse [1]
Προφορά
[επεξεργασία]
- ΔΦΑ : /ˈti.pos/
- τυπογραφικός συλλαβισμός : τύ‐πος
Ουσιαστικό
[επεξεργασία]
τύπος αρσενικό
- οι εφημερίδες, τα περιοδικά και τα μέσα ενημέρωσης ως σύνολο
δημοσιεύτηκε στον τύπο η σύνθεση της νέας κυβέρνησης
- το είδος, η κατηγορία
- ο μεσογειακός τύπος ανθρώπου
- ένα άτομο που θεωρείται ότι ανήκει σε μια κατηγορία
- ο Γιώργος είναι ο τύπος του ευγενικού και κοινωνικού ατόμου
- (+ γενική προσώπου) το είδος του ανθρώπου που ταιριάζει με κάποιον
- δεν είσαι ο τύπος μου, λυπάμαι
- (οικείο) ένας άντρας, ένας τυπάς
- βγαίνει από το σπίτι ένας τύπος, πολύ περίεργος
- → δείτε θηλυκό τύπισσα
- (και στον πληθυντικό) ένα σύνολο κανόνων που τηρούνται κατά γράμμα, σε αντίθεση με την ουσία
- Αυτός ο άνθρωπος ενδιαφέρεται μόνο για τον τύπο και όχι για την ουσία.
- Μπορεί να έχουμε συμφωνήσει όλοι για την πολιτική μας, αλλά, για να τηρήσουμε τους τύπους, πρέπει να κάνουμε και μια ψηφοφορία.
- (θετικές επιστήμες) γραπτή αποτύπωση με σύμβολα μιας χημικής ουσίας ή μιας χημικής αντίδρασης ή μιας μαθηματικής σχέσης
- (μαθηματικά) μαθηματική φόρμουλα
- (γραμματική) κλιτικός τύπος, μορφή μιας λέξης
- η γενική του ουσιαστικού "πόλη" εμφανίζει δύο τύπους: "πόλης" και "πόλεως"
- το σημάδι, στην έκφραση επί τον τύπον των ήλων
- (πληροφορική) εν συντομία ο τύπος δεδομένων
Πολυλεκτικοί όροι
[επεξεργασία]Εκφράσεις
[επεξεργασία]Συγγενικά
[επεξεργασία] ετυμολογικό πεδίο
τυπ-
τυπ-
- -τύπης Νεοελληνικές λέξεις με επίθημα -τύπης στο Βικιλεξικό
- -τυπία Νεοελληνικές λέξεις με επίθημα -τυπία στο Βικιλεξικό
- -τυπος Νεοελληνικές λέξεις με επίθημα -τυπος στο Βικιλεξικό
και
- αδιατύπωτος
- αναδιατυπώνω
- αναδιατύπωση
- ανάτυπο
- ανατύπωμα
- αποτύπωση
- ανατυπώνω
- αντίτυπο
- αποτύπωμα
- αποτυπώνω
- αποτύπωση
- αρχετυπικός
- αρχέτυπος
- άτυπος
- ατύπωτος
- διατυπώνω
- διατύπωση
- διπλότυπο
- εθιμοτυπικός
- έκτυπος
- εκτυπώνω
- εκτύπωση
- εκτυπωτής
- έντυπος
- εντυπώνω
- εντύπωση
- εντυπωσιάζω
- εντυπωσιακός
- εντυπωσίαση
- εντυπωσιασμός
- ζηλοτυπώ και συγγενικά
- κακοτυπώνω
- καλοτυπώνω
- λινοτυπικός
- λογότυπο
- μονοτυπικός
- παρατυπώ και συγγενικά
- πρωτοτυπώ και συγγενικά
- πυκνοτυπωμένος
- σιδερότυπο
- στερεοτυπείο
- στερεοτυπικός
- στιγμιότυπο
- τηλετυπικός
- τηλέτυπο
- τυπάδικος
- τυπάς
- τυπικάρης
- τυπικαριό
- τυπικό
- τυπικός και σύνθετα
- τυπικότητα
- τυπικούρα
- τυπικούρας
- τυποβαφείο
- τυποβαφή
- τυπογραφία και συγγενικά
- τυπολάτρης και συγγενικά
- τυπολογία και συγγενικά
- τυποποιώ και συγγενικά
- τυποτεχνικός
- τυπωθήτω
- τύπωμα
- τυπώνω
- τυπωτής
- τυπωτικός
- υποτυπώδης
- φαινότυπος
- φωτοτύπηση
- φωτοτυπικός
- φωτοτυπώ
Σημειώσεις
[επεξεργασία]- Όταν η λέξη σημαίνει έντυπα κ.ά. μέσα ενημέρωσης ως ένα σύνολο, συχνά γράφεται με κεφαλαίο το πρώτο γράμμα, π.χ. ο αθηναϊκός Τύπος.
Μεταφράσεις
[επεξεργασία]
οι εφημερίδες και τα περιοδικά
είδος, κατηγορία
ένας άντρας
χημικός τύπος
Αναφορές
[επεξεργασία]
- ↑ τύπος - Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής (1998) του Ιδρύματος Μανόλη Τριανταφυλλίδη (συντομογραφίες-σύμβολα. Ετυμολογίες: Ευάγγελος Πετρούνιας). Η Πύλη για την ελληνική γλώσσα, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας
Πηγές
[επεξεργασία]- τύπος - Χαραλαμπάκης, Χριστόφορος (επιμέλεια) (2014). Χρηστικό λεξικό της νεοελληνικής γλώσσας. Αθήνα: Ακαδημία Αθηνών. (ψηφιοποιημένη έκδοση από το 2023, συντομογραφίες-σύμβολα)
Αρχαία ελληνικά (grc)
[επεξεργασία]| ↓ πτώσεις | ενικός | πληθυντικός | ||
|---|---|---|---|---|
| ονομαστική | ὁ | τύπος | οἱ | τύποι |
| γενική | τοῦ | τύπου | τῶν | τύπων |
| δοτική | τῷ | τύπῳ | τοῖς | τύποις |
| αιτιατική | τὸν | τύπον | τοὺς | τύπους |
| κλητική ὦ! | τύπε | τύποι | ||
| δυϊκός | ||||
| ονομ-αιτ-κλ | τὼ | τύπω | ||
| γεν-δοτ | τοῖν | τύποιν | ||
| 2η κλίση, Κατηγορία 'δρόμος' όπως «δρόμος» - Παράρτημα:Ουσιαστικά | ||||
Ετυμολογία
[επεξεργασία]- τύπος, ήδη στον Αισχύλο < τυπ- + -ος < τύπτω < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *(s)teu-p- (χτυπώ)
Πηγές
[επεξεργασία]- τύπος - Επιτομή του Λεξικού Λίντελ-Σκοτ, Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας (Επιτομή του Μεγάλου Λεξικού, εκδ. Πελεκάνος, 2007), Ψηφίδες στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, 2012
- τύπος - ΛΟΓΕΙΟΝ (αγγλικά, από το 2011) Λεξικά για την αρχαία ελληνική και λατινική γλώσσα (στα αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, κ.λπ.) Πανεπιστήμιο του Σικάγου.
Κατηγορίες:
- Ουσιαστικά που κλίνονται όπως το 'δρόμος' (νέα ελληνικά)
- Ουσιαστικά αρσενικά (νέα ελληνικά)
- Λόγια διαχρονικά δάνεια από τα αρχαία ελληνικά (νέα ελληνικά)
- Προέλευση λέξεων από τα αρχαία ελληνικά (νέα ελληνικά)
- Λόγια ενδογενή δάνεια (νέα ελληνικά)
- Προέλευση λέξεων από τα γαλλικά (νέα ελληνικά)
- Προέλευση λέξεων από τα λατινικά (νέα ελληνικά)
- Σημασιολογικά δάνεια από τα γαλλικά (νέα ελληνικά)
- Λήμματα με προφορά ΔΦΑ (νέα ελληνικά)
- Νέα ελληνικά
- Ουσιαστικά (νέα ελληνικά)
- Αντίστροφο λεξικό (νέα ελληνικά)
- Οικείοι όροι (νέα ελληνικά)
- Μαθηματικά (νέα ελληνικά)
- Γραμματική (νέα ελληνικά)
- Πληροφορική (νέα ελληνικά)
- Κεντρικά λήμματα (νέα ελληνικά)
- Ουσιαστικά με κλίση 'δρόμος' (αρχαία ελληνικά)
- Ουσιαστικά που κλίνονται όπως το 'δρόμος' (αρχαία ελληνικά)
- Ουσιαστικά 2ης κλίσης (αρχαία ελληνικά)
- Ουσιαστικά 2ης κλίσης αρσενικά (αρχαία ελληνικά)
- Ουσιαστικά αρσενικά (αρχαία ελληνικά)
- Ουσιαστικά που κλίνονται όπως το 'δρόμος' αρσενικά (αρχαία ελληνικά)
- Ουσιαστικά παροξύτονα (αρχαία ελληνικά)
- Ουσιαστικά αρσενικά παροξύτονα (αρχαία ελληνικά)
- Ουσιαστικά που κλίνονται όπως το 'δρόμος' παροξύτονα (αρχαία ελληνικά)
- Λέξεις παροξύτονες (αρχαία ελληνικά)
- Ζητούμενα λήμματα (αρχαία ελληνικά)
- Αντίστροφο λεξικό (ελληνικά)